Nowelizacja Kodeksu pracy ze stycznia 2026 roku to odpowiedź na potrzeby cyfrowego rynku pracy. Najważniejszą zmianą jest szerokie dopuszczenie formy dokumentowej w relacjach na linii pracodawca–pracownik. W praktyce oznacza to w wielu wypadkach odejście od sztywnego rygoru formy pisemnej na rzecz komunikacji elektronicznej.
Nowelizacja przepisów prawa pracy ze stycznia 2026 roku jest odpowiedzią na potrzeby dzisiejszego rynku pracy. Wiele formalności, które dotychczas wymagały papieru lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego, można teraz załatwić za pośrednictwem zwykłego e-maila. Dla firm to szansa na optymalizację procesów HR, redukcję kosztów archiwizacji oraz sprawniejsze zarządzanie zespołami rozproszonymi.
Dla pracodawców zmiana to, oznacza optymalizację procesów HR, redukcję kosztów archiwizacji oraz usprawnienie zarządzania zespołami rozproszonymi.
Poniżej przedstawiamy szczegółową analizę nowych uprawnień oraz ryzyk, o których musi pamiętać dział kadr w obliczu zmian.
Nowy katalog czynności w formie elektronicznej
Najważniejszą zmianą jest rozszerzenie listy dokumentów i oświadczeń, które mogą być skutecznie składane za pośrednictwem poczty elektronicznej lub systemów kadrowo-płacowych. Do najważniejszych należą:
- Zarządzanie czasem pracy – elektronicznie można obecnie przekazywać rozkłady czasu pracy, a także przyjmować wnioski o indywidualny lub ruchomy czas pracy, skrócony tydzień pracy oraz system pracy weekendowej.
- Nadgodziny i zwolnienia – wnioski o odpracowanie wyjścia prywatnego (zwolnienia od pracy) oraz o czas wolny w zamian za nadgodziny nie wymagają już formy papierowej.
- Relacje ze związkami zawodowymi – nowelizacja dopuszcza prowadzenie konsultacji zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę ze związkiem zawodowym drogą elektroniczną, co znacząco skraca procedury restrukturyzacyjne.
- BHP i Monitoring – potwierdzenia zapoznania się z przepisami BHP oraz informacje o wprowadzeniu monitoringu (wizyjnego, poczty e-mail itp.) mogą być przekazywane cyfrowo.
- Urlopy bezpłatne – całość dokumentacji związanej z wnioskowaniem i udzielaniem urlopu bezpłatnego może obecnie funkcjonować w obiegu bez papierowym.
- Przejście zakładu pracy – informowanie pracowników o przejściu zakładu pracy na innego pracodawcę (tryb art. 23(1) KP) jest skuteczne w formie elektronicznej.
Należy pamiętać, że pracodawca musi zadbać o odpowiednią identyfikację pracowników (np. konta służbowe) oraz bezpieczne przechowywanie dokumentacji w taki sposób by np. w razie kontroli wykazać, że odpowiednie informacje faktycznie zostały przekazane.
Forma dokumentowa a pisemna – gdzie leży granica?
Nowe przepisy nie dotyczą wszystkich aspektów prawa pracy. Należy odróżnić formę dokumentową (np. e-mail, skan, wiadomość w systemie) od formy pisemnej (papier z własnoręcznym podpisem lub dokument z podpisem kwalifikowanym).
Formę pisemną należy zachować przy oświadczeniach o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia (przez pracodawcę), zawieraniu umów o zakazie konkurencji oraz nakładaniu kar porządkowych (choć tutaj orzecznictwo ewoluuje, bezpieczniejsza pozostaje tradycyjna ścieżka).
Bezpieczeństwo i identyfikacja – standardy wdrożeniowe
Pracodawca decydujący się na e-obieg dokumentacji staje się odpowiedzialny za zapewnienie odpowiednich standardów technicznych. Z perspektywy prawnej kluczowe są dwa aspekty.
Identyfikacja nadawcy, czyli pracodawca musi być w stanie wykazać, że oświadczenie (np. wniosek o urlop bezpłatny) faktycznie złożył dany pracownik. Rekomendujemy korzystanie z unikalnych kont oraz systemów HR wymagających logowania. Korzystanie z prywatnych skrzynek e-mail pracowników jest ryzykowne procesowo i odradzane przez JWP Legal.
Zachowanie dowodów (Archiwizacja), aby w razie kontroli Państwowej Inspekcji Pracy lub sporu w sądzie pracy, pracodawca musi wykazać, że informacja została skutecznie doręczona. Systemy informatyczne powinny generować tzw. logi (potwierdzenia wysłania/odebrania/wyświetlenia treści), które stanowią kluczowy dowód w postępowaniu.
Rekomendacja dla pracodawców
Przejście na pełny obieg elektroniczny wymaga nie tylko zmiany przyzwyczajeń, ale przede wszystkim aktualizacji wewnątrzzakładowych źródeł prawa pracy. W celu pełnego zabezpieczenia interesów firmy, rekomendujemy wprowadzenie do regulaminu pracy zapisów definiujących e-mail lub system kadrowy jako oficjalny kanał komunikacji prawnej oraz upewnienie się, że cyfrowe przechowywanie dokumentacji (szczególnie BHP czy wniosków urlopowych) spełnia wymogi bezpieczeństwa danych osobowych. Warto także zainwestować w odpowiednie szkolenia, ponieważ kadra zarządzająca musi dokładnie wiedzieć, które dokumenty mogą zaakceptować mailem, a które wymagają tradycyjnego podpisu.
Nowelizacja ze stycznia 2026 to szansa na nowoczesny, sprawny HR.
Zespół JWP Legal pozostaje do Państwa dyspozycji w zakresie przygotowania audytów procedur oraz wdrożenia bezpiecznego modelu e-dokumentacji w Państwa organizacji.
Opracowała Anna Hoffman-Flatow.


