Akty wykonawcze i akty delegowane w PPWR – dlaczego przedsiębiorcy powinni je śledzić?
Wielu przedsiębiorców zakłada, że wystarczy zapoznać się z treścią rozporządzenia PPWR, aby poznać wszystkie nowe obowiązki dotyczące opakowań. W praktyce to dopiero początek.
PPWR zostało skonstruowane tak, że określa ono główne wymagania dotyczące opakowań i obowiązki pomiotów, natomiast wiele szczegółowych kwestii będzie sukcesywnie doprecyzowywanych przez Komisję Europejską w aktach delegowanych i wykonawczych. To właśnie w tych dokumentach znajdą się m.in. szczegółowe kryteria oceny spełniania wymagań przez opakowanie, czy metody ich oceny.
Dla podmiotów gospodarczych takich jak wytwórcy, importerzy oznacza to, że zgodność z PPWR będzie wymagała monitorowania nie tylko samego rozporządzenia, ale również kolejnych aktów publikowanych przez Komisję Europejską. W praktyce pełen zakres obowiązków będzie rozłożony pomiędzy akt podstawowy oraz akty delegowane i wykonawcze.
Czym są akty delegowane i akty wykonawcze?
W prawie Unii Europejskiej akty delegowane i akty wykonawcze należą do prawa pochodnego i służą doprecyzowaniu oraz zapewnieniu jednolitego stosowania rozporządzeń i dyrektyw we wszystkich państwach członkowskich. Choć oba rodzaje aktów wydaje Komisja Europejska, pełnią one odmienne funkcje.
Akty delegowane
Akty delegowane, których podstawą jest art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), pozwalają Komisji Europejskiej uzupełniać lub zmieniać elementy nieistotne aktu podstawowego, jeżeli wymagają one doprecyzowania lub dostosowania do rozwoju technologii, rynku czy wiedzy technicznej.
Mają charakter normatywny i obowiązują bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich. Jednocześnie Parlament Europejski oraz Rada UE zachowują nad nimi kontrolę, czyli mogą zgłosić sprzeciw wobec ich wejścia w życie lub cofnąć upoważnienie do ich wydawania.
W przypadku PPWR Komisja Europejska otrzymała uprawnienie do wydania 8 aktów delegowanych, które będą dotyczyć m.in. szczegółowych kryteriów projektowania opakowań oraz wymagań związanych z zawartością recyklatu. Obszary te wymagają elastyczności i możliwości szybkiego dostosowywania do postępu technologicznego.
Akty wykonawcze
Akty wykonawcze, wydawane na podstawie art. 291 TFUE, mają inny cel. Nie zmieniają treści obowiązków wynikających z rozporządzenia, lecz określają sposób ich praktycznego stosowania.
To właśnie w aktach wykonawczych Komisja Europejska będzie określała m.in. wzory dokumentów, formaty raportowania, metody badań, wymagania dotyczące oznakowania czy zasady funkcjonowania systemów raportowych. Ich zadaniem jest zapewnienie jednolitego stosowania przepisów we wszystkich państwach członkowskich.
PPWR przewiduje wydanie 13 aktów wykonawczych, które będą miały kluczowe znaczenie dla praktycznej realizacji obowiązków przez przedsiębiorców.
Jaka jest różnica?
Najprościej można ją ująć w następujący sposób:
- akty delegowane doprecyzowują treść obowiązków wynikających z PPWR,
- akty wykonawcze określają sposób wykonywania tych obowiązków w praktyce.
Innymi słowy i nieco upraszczając, akty delegowane odpowiadają na pytanie „co dokładnie będzie wymagane?”, natomiast akty wykonawcze „jak należy to wykonać i jak wykazać?”.
Dlaczego PPWR tak szeroko korzysta z tych instrumentów?
Rozporządzenie PPWR zostało zaprojektowane jako akt, który będzie funkcjonował przez wiele lat w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu gospodarczym i technologicznym. Zamiast każdorazowo nowelizować całe rozporządzenie, ustawodawca unijny umożliwił Komisji Europejskiej doprecyzowywanie wybranych zagadnień w drodze aktów delegowanych i wykonawczych.
Takie rozwiązanie pozwala:
- dostosowywać wymagania dotyczące projektowania opakowań, zawartości recyklatu, możliwości recyklingu i ponownego użycia do rozwoju technologii oraz rynku,
- zapewnić jednolite metody i kryteria oceny, testowania, oznakowania i raportowania w całej Unii Europejskiej,
- szybciej doprecyzowywać wymagania techniczne bez konieczności zmiany samego PPWR.
Przykład z praktyki:
Producent napojów może już dziś wiedzieć, że jego opakowanie będzie musiało spełniać wymagania PPWR dotyczące np. zawartości recyklatu czy możliwości recyklingu. Samo rozporządzenie nie zawsze odpowiada jednak na wiele pytań, np. jakie dokładnie parametry będzie musiała spełniać butelka? Według jakiej metody należy je zweryfikować? Jak udokumentować zgodność? Część tych kwestii zostanie dopiero doprecyzowana w aktach delegowanych i wykonawczych Komisji Europejskiej. Dlatego przygotowując się do wdrożenia PPWR, warto śledzić nie tylko treść rozporządzenia, ale również kolejne akty publikowane przez Komisję Europejską.
Co oznacza to dla przedsiębiorców?
Z perspektywy przedsiębiorców zgodność z PPWR nie będzie jednorazowym projektem zakończonym po analizie treści rozporządzenia. Zakres obowiązków będzie rozwijał się wraz z publikacją kolejnych aktów Komisji Europejskiej.
Łącznie PPWR przewiduje wydanie 19 aktów delegowanych i wykonawczych. Nie wszystkie zostaną przyjęte jednocześnie, wiele z nich będzie publikowanych stopniowo, w terminach wskazanych w rozporządzeniu. W przypadku części aktów delegowanych Komisja Europejska będzie mogła korzystać z przekazanego upoważnienia przez okres 10 lat od 11 lutego 2025 r., z możliwością jego przedłużenia zgodnie z art. 64 PPWR.
W praktyce oznacza to konieczność systematycznego monitorowania zmian oraz aktualizowania procesów compliance.
Przedsiębiorcy powinni w szczególności:
- traktować akty delegowane i wykonawcze jako integralną część PPWR, bez której obraz obowiązków pozostaje niepełny,
- monitorować publikację nowych aktów Komisji Europejskiej, ponieważ to one będą określały szczegółowe wymagania techniczne, metody badań, formaty raportowania czy zasady oznakowania,
- uwzględniać możliwość zmian wymagań technicznych w czasie, nawet bez formalnej nowelizacji samego PPWR,
- na bieżąco aktualizować procedury wewnętrzne oraz dokumentację, tak aby pozostawały zgodne z obowiązującymi regulacjami.
Nasza kancelaria wspiera przedsiębiorców w analizie obowiązków wynikających zarówno z PPWR, jak i wydawanych na jego podstawie aktów delegowanych oraz wykonawczych, a także w aktualizacji procedur compliance dostosowanych do zmieniającego się otoczenia regulacyjnego. Zapraszamy do kontaktu >>
Opracowała:
