Czym jest ocena zgodności i deklaracja zgodności UE
Od 12 sierpnia 2026 r. wielu przedsiębiorców wprowadzających opakowania na rynek UE będzie musiało nie tylko spełnić nowe wymagania PPWR, ale również potwierdzić ich zgodność z przepisami. W praktyce oznacza to obowiązek przeprowadzenia oceny zgodności, przygotowania dokumentacji technicznej oraz sporządzenia deklaracji zgodności UE. Brak tych dokumentów może oznaczać wysokie kary administracyjne i problemy z wprowadzeniem opakowania do obrotu.
Ocena zgodności to proces, w ramach którego producent lub wytwórca potwierdza, że opakowanie spełnia wszystkie wymagania wynikające z przepisów. Jej zwieńczeniem jest deklaracja zgodności UE – formalne oświadczenie, że produkt spełnia obowiązujące wymagania prawne.
W obszarze opakowań kluczowe znaczenie będzie miało nowe rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), wprowadzające jednolite wymagania dla opakowań obowiązujące w całej UE.
System oceny zgodności w UE opiera się na tzw. Nowym Podejściu i Nowych Ramach Legislacyjnych, w szczególności na:
- ogólnych zasadach dotyczących wymagań zasadniczych, norm zharmonizowanych i modułów oceny zgodności (np. wewnętrzna kontrola produkcji, badanie typu UE, zapewnienie jakości produkcji),
- aktach sektorowych (np. dla maszyn, urządzeń elektrycznych, zabawek, wyrobów budowlanych), które określają konkretne procedury oraz treść deklaracji zgodności,
- obowiązku sporządzenia dokumentacji technicznej, przechowywanej co najmniej przez okres wskazany w danym akcie, oraz zapewnienia jej dostępności dla organów nadzoru rynku.
W przypadku opakowań, wraz z wejściem w życie PPWR, pojawi się obowiązek przeprowadzenia oceny zgodności opakowania i sporządzenia deklaracji zgodności UE, o ile opakowanie spełnia wymagania określone w art. 5–12 PPWR..
Na gruncie polskiego prawa dla oceny zgodności produktu kluczowe są przepisy:
- dotyczące oceny zgodności wyrobów z wymaganiami zasadniczymi oraz zasad wprowadzania wyrobów do obrotu,
- regulujące nadzór rynku (uprawnienia organów, postępowania kontrolne, sankcje administracyjne i karne),
- o systemie oceny zgodności, powoływaniu i działalności jednostek notyfikowanych, akredytacji laboratoriów oraz odpowiedzialności uczestników łańcucha dostaw (producent, importer, dystrybutor).
Najistotniejsza jest zatem ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku oraz ustawa z dnia 13 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności. Polskie regulacje doprecyzowują procedury związane z deklaracją zgodności (język dokumentu, archiwizacja, obowiązek udostępniania organom), a także określają konsekwencje wprowadzenia do obrotu wyrobu niezgodnego z wymaganiami.
W kontekście oceny zgodności opakowań od 12 sierpnia 2026 r. kluczowe są przepisy Rozdziału VII określające zgodność opakowań z wymaganiami, w szczególności art. 38 i art. 39 PPWR, które określają zasady oceny zgodności opakowań i wystawiania deklaracji zgodności UE.
PPWR wymusza wdrożenie przez wytwórców procedur weryfikacji spełniania przez opakowania wymogów, w tym przeprowadzanie odpowiednich badań oraz przygotowanie dokumentacji technicznej.
Deklaracja zgodności UE jest oświadczeniem wytwórcy opakowania o spełnieniu wszystkich mających zastosowanie wymagań prawnych.
Co do zasady powinna zawierać:
- jednoznaczną identyfikację wyrobu (typ, model, numer),
- wskazanie stosownych aktów UE i krajowych, których wymagania produkt spełnia, w tym odpowiednich przepisów PPWR.
- odniesienie do norm zharmonizowanych lub innych specyfikacji technicznych wykorzystanych w ocenie,
- dane wytwórcy, a jeżeli ustanowił upoważnionego przedstawiciela oraz podpis osoby upoważnionej,
- miejsce i datę sporządzenia, ewentualnie numer egzemplarza.
Deklaracja zgodności powinna być sporządzona w języku właściwym dla rynku, przechowywana przez wymagany okres i udostępniana na żądanie organów.
Projekt nowej ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100) przewiduje dotkliwe kary administracyjne, od 10 000 do 2 000 000 i wycofania opakowań z rynku, między innymi w przypadku braku przeprowadzenia procedury oceny zgodności, niesporządzenia deklaracji zgodności lub dokumentacji technicznej i wprowadzanie opakowania do obrotu.
W praktyce przedsiębiorcy (wytwórcy) powinni:
- przeprowadzić przegląd portfela produktów i opakowań pod kątem nowych wymogów PPWR,
- zaktualizować procedury oceny zgodności, tak aby obejmowały ocenę spełnienia wymagań wynikających z PPWR,
- dostosować wzory deklaracji zgodności (zakres wskazywanych aktów prawnych, dane techniczne, sposób przechowywania),
- wdrożyć system monitorowania zmian prawa unijnego i krajowego, aby zapewnić ciągłą aktualność deklaracji i dokumentacji technicznej.
Dyskusyjnym zagadnieniem związanym ze sporządzeniem deklaracji zgodności jest to, czy wytwórca może powierzyć jej sporządzenie i podpisanie upoważnionemu przedstawicielowi? Moim zdaniem nie. Do takiego wniosku doprowadziła mnie analiza regulacji UE dotyczących modułów oceny zgodności dla różnych produktów, procesu legislacyjnego PPWR oraz treść Załącznika VII do PPWR.
Jeżeli chcielibyście Państwo uzyskać więcej informacji zapraszam do kontaktu lub zakupu ebooka z indywidualną konsultacją prawną.
Opracowała:
