Rewolucja w opakowaniach i danych o produktach. Nowe wytyczne do PPWR oraz start Cyfrowego Paszportu Produktu

Komisja Europejska opublikowała drugie wydanie oficjalnych wyjaśnień do rozporządzenia PPWR, precyzując kluczowe definicje „wytwórcy” i „producenta” oraz zasady postępowania z zapasami magazynowymi. Równolegle wystartował centralny portal poświęcony Cyfrowemu Paszportowi Produktu (DPP) w ramach rozporządzenia ESPR. Sprawdź, co te zmiany oznaczają dla łańcuchów dostaw, marek własnych i zarządzania danymi technicznymi.

Dostępne jest drugie wydanie dokumentu „Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) – Frequently Asked Questions”, zawierającego odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych.

Pierwsza wersja ukazała się w marcu 2026 r., a druga w sierpniu 2026 r.

Komisja oznaczyła 26 pytań jako „NEW” oraz 7 odpowiedzi jako „UPDATED”.

Należy pamiętać, że FAQ ma charakter doradczy i pomocniczy oraz
nie jest prawnie wiążące.

„Wytwórca” a „producent” – kluczowe rozróżnienie pojęć

Jednym z podstawowych zagadnień wymagających uporządkowania jest rozróżnienie pomiędzy pojęciem „wytwórcy” (manufacturer) a pojęciem „producenta” (producer) w rozumieniu PPWR.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 PPWR „wytwórcą” jest osoba fizyczna lub prawna, która wytwarza opakowanie lub produkt w opakowaniu. Definicja ta zawiera jednak istotne rozszerzenie, jeżeli podmiot zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania lub produktu w opakowaniu pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym, co do zasady właśnie ten podmiot jest uznawany za wytwórcę, niezależnie od tego, czy fizycznie produkuje opakowanie.

Natomiast „producent” w rozumieniu PPWR to określona kategoria wytwórców, importerów lub dystrybutorów, która w zależności od rodzaju opakowania i sposobu jego udostępniania ponosi określone obowiązki związane z wprowadzaniem opakowań na rynek. Definicja producenta obejmuje m.in. podmioty po raz pierwszy udostępniające określone rodzaje opakowań na terytorium państwa członkowskiego.

To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie dla ustalenia, który podmiot w łańcuchu dostaw jest odpowiedzialny za wykonanie konkretnych obowiązków wynikających z PPWR.

Wpływ marki, znaku towarowego i private label

Szczególnie istotne są wyjaśnienia Komisji dotyczące roli marki i znaku towarowego.

Zgodnie z podejściem przedstawionym przez Komisję, jeżeli opakowanie lub produkt w opakowaniu jest wytwarzany pod określoną nazwą lub znakiem towarowym, można co do zasady przyjąć, że właściciel tej nazwy lub znaku towarowego jest wytwórcą w rozumieniu PPWR.

Nie oznacza to jednak, że każdy podmiot, którego znak towarowy znajduje się na opakowaniu, automatycznie uzyskuje status wytwórcy. Kluczowe znaczenie ma rzeczywista relacja pomiędzy podmiotami oraz zakres kompetencji dotyczących opakowania. Komisja wskazuje na znaczenie decyzyjnego wpływu na cechy opakowania, który może wynikać m.in. z relacji kontraktowej pomiędzy właścicielem marki a dostawcą.

W praktyce oznacza to konieczność odejścia od uproszczonego założenia:

„Producentem jest zawsze firma, która fizycznie wyprodukowała opakowanie”.

W świetle PPWR odpowiedź na to pytanie może być zupełnie inna.

Szczególne znaczenie ma to dla sektora private label. Typowy model biznesowy wygląda następująco:

firma A, właściciel marki zamawiający produkt
↓
firma B, przedsiębioca produkujący produkt w opakowaniu

Fakt, że firma B fizycznie wytwarza produkt w opakowaniu, nie przesądza jeszcze o jej statusie jako „wytwórcy” w rozumieniu PPWR. Jeżeli firma A decyduje o wyglądzie, specyfikacji lub innych istotnych cechach opakowania i opakowanie jest projektowane lub wytwarzane pod jej własną nazwą lub znakiem towarowym, zasadniczo to firma A może być uznana za wytwórcę.

Co istotne, Komisja wskazuje, że znaczenie może mieć również sytuacja, w której przedsiębiorca wybiera standardowe opakowanie i nie żąda żadnych zmian w projekcie lub procesie produkcji. Oznacza to, że przedsiębiorcy powinni bardzo dokładnie przeanalizować swoje modele zakupowe i umowy z dostawcami opakowań. Nie wystarczy bowiem ustalenie, kto wystawia fakturę za opakowanie ani kto fizycznie obsługuje linię produkcyjną.

Jeszcze bardziej złożona może być sytuacja, w której na opakowaniu występują dwa znaki towarowe albo gdy producent produktu korzysta z licencjonowanego znaku towarowego. Samo umieszczenie znaku towarowego licencjodawcy nie musi oznaczać, że licencjodawca jest wytwórcą. Jeżeli właściciel znaku towarowego jedynie zezwala na korzystanie z niego, ale nie określa cech opakowania, jego status powinien być oceniany odmiennie niż w sytuacji, w której licencjodawca narzuca określony projekt, wygląd lub specyfikację opakowania.

Przykładowo, jeżeli właściciel marki wymaga, aby wszystkie produkty sprzedawane pod jego znakiem towarowym posiadały określony typ opakowania, identyczny projekt lub określone rozwiązania techniczne, jego wpływ na cechy opakowania może mieć decydujące znaczenie dla ustalenia statusu wytwórcy. W konsekwencji umowa pomiędzy właścicielem marki, producentem produktu oraz dostawcą opakowania może stać się jednym z kluczowych dokumentów dla oceny obowiązków wynikających z PPWR.

Opakowania transportowe: kartony, etykiety i folia stretch

Drugim istotnym obszarem wskazanym w FAQ są opakowania transportowe. Komisja posługuje się m.in. przykładem pudła kartonowego. Jeżeli pudło osiągnęło już swój ostateczny kształt, nawet jeżeli jest dostarczane w stanie płaskim i dopiero później składane, należy traktować je jako opakowanie. Jeżeli na pudle znajduje się nazwa lub znak towarowy, status wytwórcy może zostać przypisany przedsiębiorstwu posługującemu się tą nazwą lub znakiem. W przypadku standardowych, nie markowych pudeł kartonowych sytuacja jest prostsza, za wytwórcę należy uznać podmiot, który fizycznie je produkuje.

Interesujące jest natomiast zagadnienie etykiet umieszczanych na opakowaniu w związku z wysyłką. Samo umieszczenie przez przedsiębiorcę etykiety lub naklejki służącej celom wysyłkowym (etykieta logistyczna) nie oznacza, że przedsiębiorca ten staje się wytwórcą opakowania. Nie każda informacja znajdująca się na opakowaniu stanowi bowiem oznakowanie marki w rozumieniu zasad dotyczących identyfikacji wytwórcy.

Kolejnym praktycznym przykładem jest folia stretch wykorzystywana do stabilizacji produktów na paletach. Komisja wskazuje, że folia stretch sprzedawana w rolce powinna być uznawana za opakowanie, nawet jeżeli następnie jest cięta i wykorzystywana do owijania konkretnych ładunków paletowych. W przypadku standardowych folii stretch (bez nadruku) za wytwórcę należy co do zasady uznać przedsiębiorcę, które fizycznie ją produkuje i wprowadza na rynek jako opakowanie.

Nie będzie nim natomiast przedsiębiorca, które kupuje gotową folię, a następnie wykorzystuje ją do zabezpieczenia własnych towarów, jak wskazała Komisja w pierwszej wersji FAQ. To rozstrzygnięcie pokazuje, jak istotne jest odróżnienie wytworzenia opakowania od jego późniejszego wykorzystania w działalności gospodarczej.

Zapasy magazynowe i reguły wprowadzania do obrotu

Drugim szczególnie praktycznym zagadnieniem doprecyzowanym w dokumencie jest status opakowań znajdujących się w magazynach w momencie rozpoczęcia stosowania PPWR. Zgodnie z przedstawionymi wyjaśnieniami opakowania, które nie zostały wprowadzone do obrotu do 12 sierpnia 2026 r., ale zostały już wyprodukowane i znajdują się w magazynie, nie muszą być automatycznie niszczone, ponownie produkowane ani ponownie etykietowane.

Ma to istotne znaczenie gospodarcze dla przedsiębiorców posiadających znaczne zapasy opakowań wyprodukowanych jeszcze przed rozpoczęciem stosowania PPWR.

W określonych przypadkach informacje wymagane przez art. 15 ust. 5 i 6 PPWR, w szczególności dotyczące niepowtarzalnego identyfikatora oraz nazwy i adresu wytwórcy, mogą zostać przekazane za pomocą dokumentu towarzyszącego.

Istotne jest również rozróżnienie pomiędzy wyprodukowaniem opakowania a jego wprowadzeniem do obrotu. PPWR definiuje „wprowadzenie do obrotu” jako pierwsze udostępnienie opakowania, pustego lub z produktem, na rynku Unii. Zgodnie z przedstawionymi w FAQ wyjaśnieniami opakowania, które zostały wprowadzone do obrotu przed 12 sierpnia 2026 r., mogą pozostać w obrocie, nawet jeżeli nie spełniają wymogów PPWR.

Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność bardzo precyzyjnego ustalenia daty i sposobu pierwszego udostępnienia konkretnej partii opakowań na rynku. W praktyce dokumentacja magazynowa, zamówienia, faktury, dokumenty dostaw oraz dokumentacja logistyczna mogą nabrać dodatkowego znaczenia dowodowego.

Cyfrowy Paszport Produktu (DPP) – start unijnego portalu

Komisja Europejska uruchomiła nową stronę internetową poświęconą Cyfrowemu Paszportowi Produktu (Digital Product Passport, DPP). To kolejny istotny krok w kierunku wdrożenia jednego z kluczowych instrumentów europejskiej polityki gospodarki o obiegu zamkniętym.

Nowa strona ma pełnić funkcję centralnego źródła informacji dla przedsiębiorców, organów publicznych, konsumentów oraz innych uczestników łańcucha wartości. W jednym miejscu mają być dostępne informacje dotyczące zasad funkcjonowania DPP, jego wdrażania w poszczególnych sektorach oraz obowiązków, które będą stopniowo nakładane na przedsiębiorców.

Cyfrowy Paszport Produktu jest rozwiązaniem przewidzianym w ramach rozporządzenia w sprawie ustanowienia ram ustalania wymogów ekoprojektu dla zrównoważonych produktów (ESPR). Jego podstawowym celem jest zapewnienie dostępu do określonych informacji o produkcie w formie cyfrowej, tak aby mogły one być wykorzystywane przez różne podmioty na kolejnych etapach cyklu życia produktu.

Cyfrowy profil w całym cyklu życia produktu

Digital Product Passport ma umożliwiać gromadzenie i udostępnianie informacji dotyczących produktu w formie cyfrowej. W praktyce oznacza to stworzenie swoistego cyfrowego „profilu” produktu, który może towarzyszyć mu przez cały cykl życia, od etapu projektowania i produkcji, przez dystrybucję i użytkowanie, aż po naprawę, ponowne wykorzystanie, odzysk lub recykling.

Zakres informacji zawartych w DPP nie będzie jednak identyczny dla wszystkich produktów. Będzie on zależał od wymogów określonych w przepisach dotyczących konkretnej kategorii produktów. W zależności od grupy produktowej paszport może zawierać m.in.:

• informacje dotyczące składu i materiałów wykorzystanych do produkcji;
• dane dotyczące możliwości naprawy i konserwacji;
• informacje dotyczące trwałości i użytkowania produktu;
• informacje dotyczące możliwości ponownego wykorzystania;
• dane dotyczące wpływu produktu na środowisko;
• informacje dotyczące bezpieczeństwa;
• wskazówki dotyczące postępowania z produktem po zakończeniu jego użytkowania;
• informacje związane ze zgodnością produktu z wymogami prawa UE.

Wyzwanie dla łańcuchów dostaw i obieg danych

Jednym z podstawowych problemów, które ma rozwiązać DPP, jest ograniczony dostęp do wiarygodnych i ustandaryzowanych informacji o produktach. Informacje dotyczące składu, pochodzenia materiałów, możliwości naprawy czy zagospodarowania produktu po zakończeniu jego użytkowania są obecnie często rozproszone pomiędzy producentów, dostawców, dystrybutorów, serwisy, podmioty zajmujące się recyklingiem oraz organy publiczne.

Cyfrowy Paszport Produktu ma usprawnić przepływ tych informacji w całym łańcuchu wartości. Z perspektywy przedsiębiorców oznacza to przede wszystkim konieczność przygotowania się do nowych wymogów dotyczących gromadzenia, weryfikowania, aktualizowania i udostępniania danych o produktach. Dla konsumentów DPP ma natomiast oznaczać łatwiejszy dostęp do informacji potrzebnych do podejmowania bardziej świadomych decyzji zakupowych. Z punktu widzenia podmiotów zajmujących się naprawą, ponownym wykorzystaniem i recyklingiem istotne mogą być informacje dotyczące materiałów, komponentów, sposobu demontażu oraz możliwości zagospodarowania produktu. Z kolei organy publiczne mogą wykorzystywać dane zawarte w DPP m.in. do celów związanych z nadzorem rynku i egzekwowaniem wymogów regulacyjnych.

Stopniowe wdrażanie: od baterii po tekstylia i stal

Istotne jest, że DPP nie będzie funkcjonował jako jeden identyczny system dla wszystkich produktów. Wdrożenie będzie miało charakter stopniowy i sektorowy.

Wymogi dotyczące konkretnych informacji, które mają być zawarte w paszporcie, będą wynikały z przepisów dotyczących określonych grup produktów. Oznacza to, że przedsiębiorca produkujący baterie może podlegać innym wymaganiom niż producent odzieży, stali czy wyrobów budowlanych.

W konsekwencji przygotowanie przedsiębiorstwa do DPP będzie wymagało nie tylko znajomości ogólnych zasad ESPR, ale również monitorowania aktów delegowanych i regulacji sektorowych, które będą określały szczegółowe wymogi dla poszczególnych grup produktów.

Wdrażanie DPP rozpoczyna się od wybranych kategorii produktów. Szczególne znaczenie mają baterie, w tym baterie przemysłowe, baterie do lekkich środków transportu oraz baterie do pojazdów elektrycznych. W kolejnych etapach system ma objąć również inne grupy produktów. Wśród sektorów wskazywanych w ramach europejskich działań znajdują się m.in.:

• tekstylia i odzież;
• żelazo i stal;
• wyroby budowlane;
• inne grupy produktów objęte przyszłymi regulacjami sektorowymi.

Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorstwa ze wszystkich tych sektorów już teraz podlegają identycznym obowiązkom w zakresie DPP. Zakres i moment zastosowania wymogów będą zależały od przyjęcia odpowiednich przepisów dla danej kategorii produktów.

Uruchomiona przez Komisję Europejską strona ma być centralnym punktem informacyjnym dotyczącym DPP. Istotne jest również to, że strona ma być systematycznie rozwijana wraz z postępem prac nad wdrażaniem DPP. Można zatem oczekiwać kolejnych informacji dotyczących poszczególnych sektorów, wytycznych technicznych, zmian regulacyjnych oraz praktycznych aspektów funkcjonowania systemu.

Warto śledzić informacje publikowane przez Komisję Europejską, ponieważ wraz z rozwojem systemu będą pojawiać się kolejne wytyczne, wymagania techniczne i informacje dotyczące poszczególnych sektorów.

Link do strony: https://single-market-economy.ec.europa.eu/single-market/digital-product-passport_en

Źródło: European Commission: Directorate-General for Environment, Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) – Frequently asked questions, Publications Office of the European Union, 2026, https://data.europa.eu/doi/10.2779/4868962

Opracowała:

Ewa Badowska-Domagała